Goed stuk met Theo in heaven

Het stuk waar het hier om gaat is geschreven door Harry Prenger (ex-Opscene, nu Heaven), Theo (Ploeg) wordt er een paar keer in geciteerd. Het gaat over popjournalisten, in het bijzonder hun taak als recensent. Er zijn een aantal punten waarop ik het volledig met Harry eens ben. Dat popjournalisten veel te veel een afwachtende houding aannemen bijvoorbeeld en vooral schrijven over platen en CD's die de (grotere) labels op hun deurmat laat bezorgen.

Maar aan de andere kant zijn popjournalisten volgens hem teveel "fans" geworden. Wat ik dan weer vreemd vind, want is het niet juist zo dat echte fans degenen zijn die zelf steeds nieuwe muziek willen ontdekken? En waarom moeten recensenten zich per se in de teksten verdiepen? Hoeveel journalisten zijn er niet op hun bek gegaan omdat ze wél naar die teksten gingen vragen, waarna bleek dat de teksten gewoon geschreven waren "omdat instrumentele muziek zo saai klinkt".

Verder klaagt hij dat "in Nederland artistieke criteria blijkbaar niet meer terzake doen". Is Nederland niet juist een van die landen waarin het feit dat een band muziek maakt die "te simpel" is, of "te weinig vernieuwend", een kennelijk objectieve reden is om de band maar niet zo serieus te nemen?

Jammer dat er behalve Theo geen anderen worden geciteerd. Waarom niet even een paar OOR-Journalisten gevraagd hoe zij hier over denken? Waarom niet even de genoemde Peter Bruyn (diverse regionale kranten, Rails) gevraagd naar zijn mening? Want die schreef een aantal jaren terug in z'n vrije tijd artikelen en recensies voor het toenmalige fanzine Rebound en lijkt daarmee Harry's stelling toch enigszins te ontkrachten.

bij dit soort discussies kom ik altijd weer met mijn favoriete punt en mijn favoriete ergernis:
Oor-journalisten die ergens in het begin van de recensie het hebben over NME en Engelse hypes en dat die altijd elke band uitroepen tot redding van de rock en dat dat maar niks is etc. en dat de oor-recensent vervolgens diezelfde plaat ook geweldig vindt. En dit gebeurt niet soms. maar altijd!
erg vermakelijk.
Oor = pure amusement.

Als je ergens mee moet uitkijken is het in teksten verdiepen. Maar tenzij ik het heel erg mis heb, is dat veredeld tekstverklaren gelukkig passe.

Het is zo'n beetje de strekking van Harry's stuk dat je dat wél zou moeten doen. Maar Theo wordt ook hier geciteerd, misschien kan die uitleggen waarom.

Teksten zeggen doorgaans erg veel over de muziek, over de band. Ook wanneer zij geen 'inhoud' hebben. De flarden gezongen zinnen bij Underworld hebben wel degelijk een belangrijke rol in de muziek. Juist door de manier waarop ze worden voorgedragen en waarop de woorden steeds worden herhaald geeft bepaalde nummers hun kracht.

Het minitieus uitpluizen van teksten om er een diepere boodschap in te ontdekken is dan weer de andere kant van het spectrum. Een dergelijke methode voorstaan is hetzelfde als beweren dat teksten er niet toe doen. Ze bestaan, dus relevant.

Recensies die erg ingaan op de teksten gaan voor mij dan ook in op een extra dimensie die ik vaak niet zie. Het leest als een recensie waarin de recensent ingaat op het feit dat het vorige album vooral in A en E geschreven was, en dit vooral in G en C. Daar kun je als niet-muzikaal onderlegde luisteraar ook niets mee.
Het hangt er natuurlijk wel vanaf wat voor soort muziek je bespreekt. Bij sommige artiesten en genres spelen teksten wél een essentiële rol, ook voor de (Nederlandse) luisteraar. Dan moet je daar als recensent niet aan voorbij gaan. Ik schrijf over muziek waar bij de teksten niet of nauwelijks een rol spelen, noch bij de muzikanten noch bij de luisteraars. Dan moet je je daar ook niet meer in gaan verdiepen dan je zelf wilt.

bij sommige bands doet de zang er juist heel erg toe. maar dat is voor de hand liggend (denk aan u2, earth crisis, etc).

toch is er meer. neem nou Interpol. leuk bandje. leuke muziek. maar bij het bestuderen van de teksten valt iets op: het zijn meer korte gedichten. stukken tekst die tot de verbeelding spreken. die nooit expliciet zijn maar door de woordkeuze wel een heel duidelijk gevoel oproepen. eenzelfde gevoel als de instrumenten brengen. een geval dus waarin tekst en 'instrument' elkaar versterken.

nu kun je zeggen: geen aandacht aan besteden want niemand vindt de teksten relevant, men luistert er toch niet naar. maar dan zit je als recensent niet goed vind ik. Interpol is een band waarbij de zanger de teksten niet voor niets zo poetisch opschrijft. het is onderdeel van het 'zijn' van de band. om de band Interpol te kunnen plaatsen is dat dus een relevant gegeven. sterker nog: juist het feit dat Interpol in de voetsporen treedt van bands waarbij inhoud van de teksten de sfeer van de nummers versterkte (smith, sound, joy division) is de tekst dus uitermate relevant. daar moet je dan aandacht aan besteden vind ik. wat je niet moet doen is de teksten losmaken van de muziek, ze gaan duiden en zeggen: 'die zanger van Interpol heeft een zwaar leven want..' al is dat ook een manier die veel voorkomt bij roman recensies.

Dan het artikel: voor reacties op mijn stellingen heb ik zeker niet alleen Theo gevraagd, maar ook de nestor der vaderlandse popjournalistiek Bert van de Kamp. Hij wenste echter niet te reageren.

Ok, daar kun je dan ook niets aan doen. Al zijn er natuurlijk nog wel wat meer journalisten in het spectrum tussen Theo en Bert.

Bands die nu nog onbekend zijn en/of afwijken van de popnorm (wat dat dan ook moge zijn) plaatsen we ook gewoon in de Heaven.

En daarom is het zo belangrijk dat er genoeg diversiteit is in het spectrum onder Oor (die trouwens ook zat onbekende bands bespreken). Om nog eens een voorbeeld te noemen: ik bladerde net een nummer van Rebound uit begin '98 door, daar stonden toen al Bright Eyes en Beulah in besproken.